Teams bestaan er in alle soorten en maten. Denk aan SCRUM-teams, projectteams of teams binnen afdelingen. Teams die gevormd worden door verschillende medewerkers, ieder met een ander referentiekader en een andere achtergrond. Met het doel gezamenlijk iets te ontwerpen, te realiseren of te implementeren.

Samenwerken is één van de sleutels tot succes om dit resultaat te bereiken. Bij het ene team loopt de samenwerking gesmeerd, bij het andere team is het een moeizaam proces.

Wat doe je als je, vanuit jouw rol als facilitator, de vraag krijgt om een workshop te organiseren met het doel de samenwerking binnen een team te verbeteren? Hoe kom je tot een goed ontwerp voor deze dag?

De eerste stap in je ontwerpproces is inzicht krijgen in hoe een team samenwerkt. Dat kun je op verschillende manieren doen, bijvoorbeeld een enquête uitzetten, een klankbordgroep interviewen of een groepsproces observeren.

De basis voor zo’n interview of observatie is een lijst met factoren die samenwerking bevorderen. Om meer zicht te krijgen hoe een team op een specifieke factor scoort, kun je per factor verschillende vragen stellen.

De resultaten van je analyse gebruik je vervolgens om je interventies voor het ontwerp van je meeting te kiezen. Is het resultaat bijvoorbeeld een lage score op ‘vertrouwen’, kies dan voor een werkvorm die vertrouwen stimuleert.

Let op, vaak is een eenmalige workshop niet voldoende om een groep op lange termijn effectief te laten samenwerken. Liever ontwerp je als facilitator een aanpak met een meer continue karakter. Bijvoorbeeld een traject van meerdere workshops, waarbij je steeds blijft werken aan verschillende factoren die uit je analyse naar voren kwamen.

Om je een handreiking te geven, wat je zoals tegen kunt komen, heb ik een aantal factoren beschreven, die samenwerking beïnvloeden. Dit aantal is zeker niet limitatief, het zijn met name factoren die ik veel terug zie bij teams die ik als facilitator begeleid.

Autonomie, Verbinding en Leren

Volgens de psychologen Edward Deci en Richard Ryan hebben mensen drie basisbehoeften: autonomie, verbinding en competentie (voor mij is dat leren en ontwikkeling). Oftewel: iedereen wil dat zijn unieke bijdrage gezien wordt (autonomie), wil ergens bij horen (verbinding) en heeft de behoefte om verder uitgedaagd te worden en zich verder te ontwikkelen (leren).

Iedereen wil dat zijn unieke bijdrage gezien wordt (autonomie),
wil ergens bij horen (verbinding)
en heeft behoefte om zich verder te ontwikkelen (leren)

Autonomie staat voor zelf kunnen kiezen wat je wanneer doet. Het zorgt voor een intrinsieke motivatie: je kiest zelf wat je doet, en bent je daarmee meer bewust van je eigen doelen en verantwoordelijkheid. Autonomie in een team zorgt ervoor dat iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid neemt en op eigen initiatief bijdraagt.

Verbinding staat voor de onderlinge band en de relaties tussen de teamleden. Ook de mate waarin teamleden zich ‘een deel van het geheel’ voelen, speelt bij verbinding een rol. Voor verbondenheid is het belangrijk dat deelnemers weten wat ze gemeenschappelijk delen, en in welke mate ze van elkaar afhankelijk zijn.

Leren is een belangrijk doel van samenwerken. Dat kan impliciet door samen aan een vraagstuk te werken en zo inzicht te krijgen op andermans werkwijze en perspectief. Leren kan ook door expliciete leerdoelen op te stellen en op zoek te gaan naar interventies die je kunnen helpen bij het bereiken van deze leerdoelen.

Plezier en veiligheid

Aan de 3 factoren autonomie, verbinding en leren voeg ik plezier en veiligheid toe. Dit zijn factoren die ik persoonlijk erg belangrijk vind, en die ik vaak tegenkom als voorwaarde voor een goede samenwerking.

Plezier is oh zo belangrijk. Dat uit zich doordat teamleden energie bij de uitvoering van hun taak ervaren en ze niet vies zijn van humor, een lolletje of elkaar voor de gek houden. Wanneer het team voldoening uit de samenwerking haalt, en het samenwerken op een plezierige manier verloopt, kan je spreken van een goede samenwerking.

Veiligheid binnen de context van samenwerken houdt in dat teamleden zich durven te uiten. Ze dragen ideeën aan en ervaren dat ze kritische kanttekeningen kunnen maken. Veiligheid betekent ook fouten durven maken, of durven aan te geven dat je iets niet kan of ergens hulp bij nodig hebt.

Veiligheid is echt een belangrijke voorwaarde voor effectief samenwerken.

Wil jij maandelijks inspirerende tips ontvangen?

Leave a Reply 0 comments